طايفه ريگي در سه كشور ايران پاكستان و افغانستان پراكنده شده است .جمعيت ايل ريگي تقريبا  حدود سيصد هزار نفر تخمين زده مي شود اين طايفه بيش از 32 تيره را شامل مي شود .

مركز اصلي طايفه ريگي لاديز و اطراف آن مي باشد

وجه تسميه :چرا به اين طايفه ريگي مي گويند .

اقوال مختلفي در اين باره وجود دارد .ولي به نظر مي رسد صحيح ترين موارد  اين باشد :

انسان خود را همواره از مكان معيني از سياره زمين مي داند و سعي مي كند در معرفي خود از پيدها اطراف خود را نسبت دهد با توجه به قرار گرفتن منطقه بر روي كمر بند بياباني دنيا  در ريگزارهاي متعدد به اين نام شهرت گرفتند .

قدمت تاريخي طايفه ريگي به استناد مدارك  موجود بيش از هزار سال مي باشد در كتاب تاريخ بيهقي تاليف محمد ابن حسين بيهقي مي باشد درجاي ذكر ولايت مكران نام قديمي بلوچستان  در  تاريخ مكران از طايفه ريگي نامبرده شده است چون والي مكران وفات مي كند دو فرزندش بر سر جانشيني درگيري ايجاد شده  كه برادر مطلوب با پناهنده شدن به دربار سلطان ضمينه جنگ را فراهم مي كند

قسمت 2

همچنين در تاريخ تيمور لنگ كه در هفتصد سال پيش نوشته شده است و نسخه دستي آن درحال حاضركتابخانه  وزارت امور خارجه موجود مي باشد از طايفه ريگي نام برده شده است

همچنين نامه هاي متعددي از پادشاهان وقت وجود دارد كه با سران اين طايفه مكاتبه نموده اند از جمله نامه كريم خان زند ...

ريگي ها با توجه به شجره نامه موجود از سادات حسني و منتصب به امام حسن مجتبي  مي باشند به همين دليل به آنها لقب مير به معني حاكم داده شده است و در زمان قحطي سفره ي  بزرگان اين طايفه براي مستمندان پهن بوده است .  

قسمتي از شجره نامه طايفه ريگي به شرح ذيل مي باشد:

سردار مهرالله بن سردار تاج محمدخان بن سردار محمد رضا خان بن غلامعلي خان بن ابراهيم خان ريگي بن مرادخان بن سردار مير بولان بن نتو بن مير حسن .

ميربولان سپه سالار لشكر  در زمان نادر شاه افشار بوده است كه با انديشيدن ترفند نظامي ضمينه فتح هندوستان را فراهم كرد كه پس از 47نسل يا پشت به امام حسن مجتبي خليفه پنجم مسلمين مي رسند . سيد عبدالقادر گيلاني از  كه سر سلسله تصوف و عرفان است از اجداد اين طايفه است  .

مير چاكر ...كه فتح هندوستان در كارنامه افتخارات او ثبت است .مير حمل شهيد مبارزه با پرتغالي ها كه كار حراست از وطن خود را انجام داد . كه فرمانده پرتغالي ها پيشنهاد ازداواج با دخترش را به وي مي دهد كه وي در پاسخ مي گوين زنان فرنگي باب ميل حمل نيستند چون نه وضو مي گيرند و نه نام خداي متعال را مي گيرند سرنجام وي درگير مي شود وبه شهادت مي رسد ولي سواحل جنوب را به آنها واگذار نمي كند .

برخي از تيره هاي طايفه ريگي :

نتوزهي : ميرجاوه ،لاديز ، جون آباد

گنگوزهي : گزو ،پشتكوه ، گروك

حسين بُر : گشت ، سراوان ،جالق

ميركازهي :اسكل آباد ، خاش

بهادرزهي: سازينك ،شهدادشيرو، كولي كه

زنگي زهي: سه راهي خاش

جري زهي : زاهدان

ارباب : لاديز ، زاهدان ،ميرجاوه

شنبه زهي :ميرجاوه

شه كرم زهي : گوهركوه

بولاغ زهي :گوهركوه

سندزهي : زاهدان

عيسي زهي : چانعلي

مير بولان سپه سالار ارتش نادر شاه افشار

وي با انديشيدن ترفند نظامي توانست ارتش را از گذز گاه بولان عبور داده و هندوستان را فاتح نمايند ماجرا بدين قرار بود كه زمان او ارتش ايران اسب سوار بودند و سواره نظام ارتش هندوستان فيل سوار اسبها در مواجه با فيلها ترسيده وپا به فرار مي گذارند و ارتش ايران ناكام شده مير بولان به شتر سواران وجنبازا دستور مي دهد كه ... بر روي كوهان شتران ببندند و پراز خار و خاشاك نمايند به محض رسيدن به فيل سواران كوره ها را اتش بزنند گرماي اتش كوهان شتر باعث شد كه سر و صداي آنها بلند شده  وغرش شترها سبب رب ووحشت شده و نظم سواره نظام هندوستان برهم خورده  و ارتش ايران از اين وضعيت بهره برداري نموده و هندوستان را بدست مي گيرد به پاس اين كار نام اين كوهها را تنگه مير بولان ناميده وثبت نموده اند . در حال حاضر چندين منطقه به وي اختصاص داده اند از جمله كوهستان بولان گذرگاه بولان معروف ترين دانشكده پزشكي در پاكستان به نام وي مسمي گرديده شهر مير جاوه كه در اصل مي جاه بوده  كه منظور مير بولان ريگي است .اين طايفه در ميل گذاري مرز هم نقش به سزايي داشته است از ملك سياه كو تا پسا بندر را ميل گذاري نموده اند .

   منبع : همایش بزرگ طایفه ی ریگی

(ارائه شده توسط برادر عزیز احسان الله ریگی )